De leer van de Boeddha benadrukt dat de mens zijn lijden kan opheffen door de vier edele waarheden na te leven.

Waar bestaat je eigen lijden uit? Benoem het lijden. Je kunt ook zeggen in welke omstandigheden voel ik mij gelukkig? Wanneer ongelukkig?

De tweede stap is het leren kijken naar jezelf, zelfkennis verwerven. De vipassana meditatie methode is een oefening waarmee je naar jezelf leert kijken. Je brengt je eigen gedrag in kaart. Voorbeelden hiervan zijn: welke conditioneringen en patronen heb je ontwikkeld? In welke situatie(s) word je boos, of erger je jezelf? Wat roept je hebzucht op en waarom? Welke omstandigheden en mensen stimuleren lustgevoelens? Wanneer voel je wel of niet goed, gelukkig? Overweeg je de mogelijke gevolgen van je daden? Wil je voorkomen dat je een ander kwetst, pijn doet of benadeelt?

De derde stap is het lijden opheffen door bewuste verandering van het gedrag dat het lijden veroorzaakt. Maar wanneer het denken onbeheerst is, is het handelen dat ook. Daarom is het noodzakelijk het denken en voelen, de geest, te leren beheersen en bewust welwillende vriendelijkheid en mededogen te ontwikkelen.

De vierde stap bestaat uit het naleven van het achtvoudig pad dat bestaat uit: juist zien, juist denken, juist spreken, juist handelen, juist levensonderhoud, juiste ijver, juiste oplettendheid en juiste concentratie. Een juist gedrag, gecombineerd met juist denken, leidt tot een steeds zuiverder geest. Daarmee houdt het lijden op. Wanneer je bewuste keuzes maakt, bewust leeft, weet je of je motieven zuiver zijn of niet.

Voorwaarden voor vooruitgang, geestelijke ontwikkeling zijn:

  1. -Constante inspanning, volharding bij de beoefening van dit achtvoudig pad.
  2. -Constante oplettendheid op het eigen denken en voelen, de geest en gemoed.
  3. -Omgang met geestverwanten, gelijkgezinden.
  4. -Een eenvoudig leven leiden in welke hebzucht en begeerte geen ruimte krijgen.

Het resultaat van het naleven van dit pad is innerlijke zekerheid en een gevoel van geluk. Je ondervindt dat je handelingen geen schade veroorzaken en je onderscheidt goed wat heilzaam is voor je zelf, voor een ander of voor beiden.

Om over na te denken


Geboorte, ouderdom, ziekte, dood, het gebonden zijn aan wat men haat, het gescheiden zijn van wat men liefheeft, en wat men wil hebben en niet krijgt, zijn alle vormen van lijden; kortom, het vijfvoudig hangen aan bestaan is lijden.

De Boeddha

piramide van lijden